Jak dochodzi do zakażenia wirusem HPV?

Przede wszystkim przez kontakty seksualne. Na tej drodze przekazywanych jest ponad 90% wszystkich zakażeń. I to nie tylko po odbyciu pełnego stosunku, ale także podczas innych form współżycia, podczas których dochodzi do kontaktu cielesnego. Wirus HPV uwalnia się bowiem ze złuszczonymi komórkami naskórka i nabłonków. W przeciwieństwie do zakażeń HIV, wirusem HPV nie można zakazić się na drodze kontaktu z krwią. Zdarza się, że noworodek zakaża się, przechodząc przez kanał rodny podczas porodu. Bywa też, że nie dbająca o higienę matka zakaża swoje dziecko, przenosząc zakażenie na powierzchni swoich rąk.

Kto powinien się szczepić przeciwko wirusowi HPV?

Polskie i światowe towarzystwa medyczne zalecają szczepienie dziewcząt w różnych przedziałach wiekowych między 11 i 18 rokiem życia.

Dlaczego zaleca się szczepienie młodych osób?

Najlepsze efekty profilaktyczne przynosi szczepienie dziewcząt i chłopców zanim ich organizm zetknie się z wirusem HPV, a więc przed rozpoczęciem życia seksualnego. Nie oznacza to jednak, że nie warto szczepić się po rozpoczęciu współżycia. Zaszczepić się zdecydowanie warto, bo inicjacja życia intymnego nie oznacza, że jednocześnie doszło do zakażenia, a poza tym niezwykle rzadko zdarza się, aby ktoś zetknął się od razu ze wszystkimi typami wirusa przeciwko którym skierowane są szczepionki.

Czy moja córka nie będzie w przyszłości musiała robić badań cytologicznych po zaszczepieniu?

Wykonywanie badań cytologicznych po szczepieniach jest nadal konieczne. Należy pamiętać, że szczepionki zapobiegają zmianom wywołanym przez typy 16 i 18 wirusa HPV związane z powstawaniem 70% raków szyjki macicy. Pozostaje więc bardzo ograniczony ale istotny margines przypadków raka, przed którymi szczepionka nie jest w stanie zabezpieczyć. Ponadto, szczepionka nie ma działania leczniczego, a nie można wykluczyć, że przed szczepieniem doszło już do wcześniejszego zetknięcia się z wirusem HPV 16 lub 18, lub z innymi typami wirusa niż te, przeciwko którym skierowana jest szczepionka.

Czy każde zakażenie wirusem HPV prowadzi do rozwoju raka szyjki macicy?

Nie. Spośród ponad 100 typów wirusa HPV tylko kilkanaście stwarza takie ryzyko. Do najgroźniejszych należą typy HPV 16, 18, 31 i 45. Zdecydowana większość zakażeń HPV jest krótkotrwała. Organizm dzięki mobilizacji układu odpornościowego pozbywa się zakażenia. Jednak u kobiet o obniżonej odporności i z innych, dziś jeszcze nieznanych powodów, może dojść do zakażenia przewlekłego, które ostatecznie może doprowadzić do rozwoju raka. Przy istniejącym zakażeniu HPV ryzyko rozwoju raka szyjki macicy dodatkowo zwiększają m.in. takie czynniki jak długoletnia (5-10 lat) antykoncepcja hormonala, palenie tytoniu czy inne zkażenia przenoszone drogą płciową.

Czy każda kobieta jest zagrożona zachorowaniem na raka szyjki macicy?

Pojedyncze przypadki raka szyjki macicy zdarzają się nawet wśród nastolatek (15-19 lat), nieco więcej zachorowań jest między 20 a 29 rokiem życia, ale prawdziwy dramat zaczyna się po trzydziestce. Liczba chorych gwałtownie rośnie, szczyt osiąga w grupie kobiet w wieku 45-49 lat. Niepokojące jest to, że od początku lat osiemdziesiątych systematycznie wzrasta umieralność wśród młodych kobiet z powodu tego raka.

Czy szczepienie przeciw HPV jest bezpieczne i całkowicie chroni przed rakiem szyjki macicy?

Bezpieczeństwo i skuteczność szczepionek przeciw HPV były poddawane ocenie podczas wieloletnich badań klinicznych. Żadna ze szczepionek nie chroni całkowicie przed rakiem szyjki macicy, ponieważ wysokoonkogenne typy HPV (16 i 18) przeciw którym skierowane są szczepionki są odpowiedzialne za nieco ponad 70 proc. przypadków raka szyjki macicy. Wykonywanie badań cytologicznych po szczepieniach jest więc nadal konieczne, ponieważ pozostaje istotny margines przypadków raka, przed którymi szczepionka nie jest w stanie zabezpieczyć.

Czy szczepiąc się przeciw HPV można zakazić się wirusem?

Nie. Szczepionka została skonstruowana tak, że nie zawiera materiału genetycznego wirusa, a jedynie pustą jego „otoczkę” w celu sprowokowania układu odpornościowego organizmu do obrony i wywołania produkcji ochronnych przeciwciał i powstania tak zwanej pamięci immunologicznej. Dzięki temu w momencie zetknięcia organizmu z prawdziwym wirusem, potrafi on obronić się przed infekcją. Nie ma natomiast żadnego niebezpieczeństwa rozwoju zmian w następstwie samego przyjęcia szczepionki – nie ma w niej wirusa a tylko jego powłoka.